خشکسالی اقتصادی-اجتماعی

خشکسالی اقتصادی-اجتماعی

تعریف خشکسالی یا دوران کمآبی از منظر اقتصادی-اجتماعی به ارتباط و پیوند میان عرضه و تقاضای برخی کالاهای اقتصادی با عناصر خشکسالیهای آبوهوایی، هیدرولوژیکی و زراعتی میپردازد. این قسم از خشکسالی از آن جهت با سه مورد پیشگفتار متفاوت است که رخداد آن مستقیماً مبتنی بر فرایندهای زمانی و مکانی عرضه و تقاضاست و بهطور غیرمستقیم به کمبود ریزشهای جوی مربوط است حال آنکه سه قسم دیگر کمآبی مستقیماً با کمبود بارندگی در ارتباط هستند.تأمین بسیاری از کالاهای اقتصادی از قبیل آب، علوفه، غلات، ماهی، انرژی برق-آبی، وابسته به آبوهواست. به علت تغییرات طبیعی اقلیم، آب در برخی سالها فراوان است اما در سالهای دیگر قادر به تأمین نیازهای انسانی و محیطزیستی نیست. کمآبی اقتصادی-اجتماعی زمانی رخ میدهد که میزان نیاز برای آب از میزان عرضه آن پیشی میگیرد که در نهایت به ورشکستگی منابع آب منجر میشود؛ این نوع خشکسالی میتواند به صورت غیرمستقیم از تغییرات وضعیت آب وهوا تأثیر بپذیرد اما در وقوع آن بسیاری عوامل انسانی و به خصوص مدیریتی نقشی بسزا دارند. خشکسالی اقتصادی-اجتماعی بیشتر محصول طراحی و برنامهریزی غیرعلمی و مدیریت ناسنجیده منابع آب است و نه به دلیل کمآبی ناشی از کاهش مفرط ریزشهای جوی.

از نگاهی دیگر، میتوان خشکسالی را بهطور زیر دستهبندی کرد:

• خشکسالی همیشگی، مخصوص مناطق بسیار خشک، در این مناطق بدون روشهای مناسب آبیاری کشاورزی غیرممکن است.
• خشکسالیهای مقطعی، برای مناطقی که فصلهای خشک و فصلهای بارانی دارند. کشاورزی در دوران بارانی تنها راه ممکن است.
• خشکسالی ناگهانی، برای مناطق مرطوب و نیمه مرطوب. این خشکسالی غیرمتناوب است و مناطق کوچکی را همیشه در بر میگیرد.
• خشکسالی مخفی، در تابستان زمانی که آب زیادی به دلیل گرمای هوا تبخیر میشود و به همین میزان بارندگی وجود ندارد. این خشکسالی، گیاهان دیمی را از بین میبرد.

هماکنون خشکسالی حدود ۲۵٪ از مردم جهان را تهدید میکند. در سال ۲۰۰۵ از هر ۴ نفر در جهان ۱ نفر در خشکسالی زندگی میکرد.

چهل روش صرفه جویی در مصرف آب...